जी मोटारसायकल घ्यायची त्याचा शिक्का महत्वाचा, जो बुट घालुन मोटरसायकलला किक माराल त्या बुटाचा शिक्का महत्वाचा, निघण्यापुर्वी जो सेंट माराल त्या सेंटचा शिक्का महत्वाचा. सगळीकडे शिक्क्याचं महत्व अनन्यसाधारण अाहे. पण खरा अानंद हा मानण्यात असतो. अाणि ख-या समाधानाला कुठल्याच शिक्क्यांचं मिंधेपण नसतं.
अाज विरंगुळा म्हणुन उंचीच्या चित्रपटगृहात,ठराविक शिक्क्याचे चित्रपट बघतात. ठराविक शिक्क्याचे थंडपेय पितांना, ठराविक शिक्क्याचे पोपकोर्न चघळतात. अाणि समाधान मानतात.लहान मुलं टिव्ही लॅपटॉपवर प्ले-स्टेशनवर ठराविक शिक्क्याचे खेळ खेळतात अाणि अानंदाने दंगुन जातात. पण पुर्वी लिंगोरच्या खेळायचो. कपच्यांवर कपच्या रचल्या अाणि जुने सॉक्स एकत्र करुन जो चेंडु बनवला त्या चेंडुवर कोणता शिक्का होता? नीट अाठवुन सांगा कि घशाची निळी टपटपीत शीर ताणुन लि लि लिगोंरच्या s s ! अोरडतांना डोक्यात कोणता शिक्का होता ?
गेल्याच महिन्यात पाडव्याला जी गुढी उभारली त्याची काठी कोणत्या शिक्कयाची होती ? सणाला घरी ताई अाली होती. तिच्या गोंडस छकुलीने अायुष्यातला पहिली कोकिळकुहू ऎकली. त्या बाहुलीच्या विस्फारलेल्या बाहुल्या पाहुन कोणत्याच यू-ट्युब विडीअोने होणार नाही इतकं मनोरंजन झालं. मग गंमत म्हणुन तुम्ही तिला कडेवर घेऊन खिडकी-बाल्कनीतुन डोकावत कोकीळा दाखवण्याचा चंग बांधला. सांगा ती कोकिळेवर कोणता शिक्का होता? तीला कडेवर धरुन हाताला लागलेल्या कळेचं समाधानला कोणता शिक्का माराल. बोला ! दुपारी काळ्या अामटीत बुडवलेल्या पुरणपोळीचा शिक्का बोला ? अाज लोकांची नावं वाचतांना अाधी अडनावाकडं लक्ष का गेलं ? तुमच्या लहानपणी शाळेत मित्राच फक्त पहिलं नाव माहित असायचं ते पण अर्धवट. म्हणजे शेख्या हा मित्र शेखर अाहे कि चंद्रशेखर कि शेख हे सुद्धा माहित नसायचं. मधल्या सुट्टीतला त्याचा प्लास्टिकचा डब्बा तुमच्याकडे, तुमचा स्टिलचा टिफीन त्याच्याकडे. एकाच वाॅटरबॅग मधलं पाणी तुम्ही अर्धा वर्गाला द्यायचे अाणि ते तोंड लावुन प्यायचे. अाजही चिंचेच झाड दिसलं कि लहानपणीचा प्रसंग अाठवतो जेव्हा चिंचा तोडायला तो खाली वाकलेला अाणि तुम्ही पाठीवर पाय देऊन अोंजळभर चिंच्या तोडल्या. त्याच्या पाठीवर धुळीचे दोन पाय उमटले होते. सांगा , त्या धुळीवरचा शिक्का कोणता ? गरगर फिरवणा-या लाकडी भव-्यावर फक्त रंग शोधायचो. त्यावर कंपनीचे शिक्के कधी शोधल्याचं अाठवतं ? तेव्हा गोळ्या फक्त लिमलेटच्या होत्या तमुक कंपनीची लिमलेटची गोळी किराणा दुकानात मागायला कधी गेल्याच अाठवत नाही.
तुमच्या -अामच्या सारख्या शिक्कयांची थेरं जर परमेश्वराला असती तर विठ्ठलाने वीट सिमेंटची मागितली असती, येशु ख्रिस्ताने क्रुसासाठी चंदनाचं झाडं शोधलं असतं, पैगंबराला वेलवेटची चादर लागली असती अाणि कृष्णाने फक्त जातिवंत मोराचं मोरपीस खोवलं असतं.
अहो कळस दिसला कि डोक्याकडुन छातीकडे हात अाणि किंचीत कमरेत लवण्याचे संस्कार अापले अात गाभा-यात कोणता देव अाहे हा प्रश्न कधी पासुन पडायला लागला ?
- प्राजक्त
मटा २५ एप्रिल १५
